Van vakmanschap naar iedereen kan het!

Datum 12-03-2020

 “Van Plato en Aristoteles is veel te leren, maar veel beter is te leren aan de hand van praktijkvoorbeelden en elkaar”. Met deze woorden startte Roeland Stolk (Berenschot) op maandag 9 maart de leergang Democratisch vakmanschap. Een leergang voor ambtenaren om participatief werken en democratisering meer in het eigen DNA en in het DNA van de eigen organisatie te krijgen. De training ging met 25 ambtenaren uit de vijf grote steden van start.

Leergang democratisch vakmanschap

De laatste jaren is de manier waarop gemeenten tot oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken (ook wel: publieke waarde) komen, veranderd als gevolg van maatschappelijke en technologische ontwikkelingen. Inwoners willen meer invloed – zoals de opkomst van het uitdaagrecht – en  hebben meer (digitale) mogelijkheden om deze invloed te organiseren. Ditzelfde geldt voor overheden. Ook zij kunnen langs verschillende wegen meer betrokkenheid bij hun beleid genereren. Dit kan vanuit de ‘grote vraag’ hoe langdurig aan een goede relatie tussen bestuur en inwoner gewerkt kan worden en daarmee democratisering. Dit kan ook vanuit de ‘kleine vraag’, namelijk hoe rond een specifiek project de participatie georganiseerd wordt. Deze veranderingen in de samenleving vragen niet alleen veranderingen van de politiek, het bestuur en de inwoners, maar ook van ambtenaren. Voor de versterking van de lokale democratie is het belangrijk dat ambtenaren zich uitnodigend opstellen tegenover initiatieven uit de samenleving.

Hoog tijd om hierop een gezamenlijke inzet te doen dachten de vijf steden en Democratie in Actie. De komende maande maanden worden trainers uit deze gemeenten opgeleid en de leergang verfijnd. In negen modules wordt gewerkt aan democratisch vakmanschap: van het realiseren van publieke waarden, het ontwikkelen van persoonlijke vakmanschap en oefenen met de instrumenten van participatie tot het creëren van legitimiteit in het speelveld van raad, college, inwoners en een ambtelijk apparaat. Een belangrijk deel van de modules zullen gefilmd worden, er zullen podcasts en andere materialen worden ontwikkeld die vrij toegankelijk zullen zijn via de website www.lokale-democratie.nl.

De kick-off

Hestia Reukema (Directeur Rotterdam) trapte de kick-off bijeenkomst af door het belang van vakmanschap van ‘publieke managers’ die zowel in het ambtelijke, politieke en maatschappelijke speelveld acteren te benadrukken. De toename in uitingsvormen van democratische betrokkenheid maken het werk van ambtenaren niet makkelijker: “Bewegingen zoals gele hesjes die op de stoep staan en versnippering in de raad binnen het gemeentehuis vragen van alle ambtenaren procesvaardigheden naast de inhoudelijke expertise”. Na de kennismaking ging de eerste module van start: ‘Hoe word ik een goede trainer?’

De vijf grote steden samen voor een sterkere lokale democratie

De gemeenten Amsterdam, Den Haag, Groningen, Rotterdam, Utrecht zagen na de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 allen de uitdaging om de lokale democratie inclusiever te maken. Daarbij constateerden zij dat het zicht op de (diversiteit van) deelnemers aan participatietrajecten te matig is, het ambtenaren wel eens ontbreekt aan de juiste kennis of tools om inwoners te betrekken en de rol van de raad een dilemma blijft.  Dit was aanleiding voor de steden om samen met Democratie in Actie de kennis op dit onderwerp meer uit te wisselen en gezamenlijk te ontwikkelen. Zo ook met deze leergang.