Terugblik tweede Summer School Lokale Digitale Democratie: Waarheid, invloed en mediawijsheid

Datum 12-07-2019

Hoe kunnen we omgaan met de digitalisering van de politieke arena? Deze vraag stond 5 juli centraal tijdens de tweede Summer School van het kennisnetwerk Lokale Digitale Democratie. In co-designsessies gingen de deelnemers aan de slag met het ontwerpen van hun ideale on- en offline proces voor een geïnformeerde democratische gedachtewisseling, die door een ervaringsdeskundige jury werd beoordeeld en van advies voorzien.

Summer Schools

Deze Summer school is de tweede in een reeks van vier; 19 juli en 29 augustus zijn de volgende sessies (aanmelden is nog mogelijk!) waarin wordt onderzocht wat de kansen en belemmeringen van digitalisering zijn voor de verschillende rollen in de lokale democratie. Deze tweede sessie stond in het teken van ‘Waarheid, invloed en mediawijsheid’. De nadruk werd hierbij gelegd op de relatie tussen sociale media en politieke besluitvorming, online beeldvorming en oordeelsvorming over politieke kwesties en het gezamenlijke proces van waarheidsvinding.

Belofte of bedreiging?

‘Zoeken naar de waarheid is nu belangrijker dan ooit tevoren’, aldus inleider Jasper Zuure, onderzoeker bij de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB). In zijn inleiding presenteerde hij de belangrijkste inzichten uit het recente adviesrapport ‘Zoeken naar de waarheid’, waarin de impact van digitalisering op het functioneren van onze democratie is onderzocht. Het ROB heeft ervoor gekozen dit rapport toe te spitsen op waarheidsvinding – i.e. politici die elkaar op feiten bevragen, wetenschappers die feiten onderzoeken en journalisten die feiten onthullen – omdat dit proces een belangrijke rol speelt bij het bepalen, bekritiseren en bijsturen van de koers van beleid. De invloed van digitalisering op dit proces, roept de vraag op of digitalisering een belofte of een bedreiging is voor waarheidsvinding in de landelijke én lokale democratie.

Aan de slag

Om deze vraag te onderzoeken gingen deelnemers in twee groepen aan de slag met het ontwerpen van hun ideale  on- en offline gedachtewisseling, aan de hand van een casus: de 24-uursopvang in Buitenveldert. De sessie volgde hierbij de principes van co-design, wat betekent dat deelnemers zelf aan de slag gaan, ideeën uitwisselen en handelingsperspectieven ontwerpen. Alle deelnemers kregen een rol toegewezen van waaruit ze deelnamen aan de ontwerpsessie: raadslid, bestuurder, ambtenaar, journalist of inwoner. Met als centrale vraag: ‘Hoe zorgen we voor een goed geïnformeerde gedachtewisseling toegankelijk voor iedereen?’ Ook de adviezen uit het ROB rapport werden hierin meegenomen.

Dragons’ Den

Naar het voorbeeld van het televisieprogramma Dragons’ Den werden de ideeën door een deskundige jury beoordeeld. Hierin zaten Jasper Zuure en Tessa Wernink van de campagne Tada. Zij reflecteerden op de ideeën, deelden hun eigen ervaringen en gaven advies aan de deelnemers.

“Heb je hier ook aan gedacht?”

Na de lunch bood Tessa Wernink inzicht in fundamentele waarden die geraakt worden door de voortschrijdende digitalisering en de digitale waarden die zijn ontwikkeld in Amsterdam als antwoord hierop. De deelnemers gingen vervolgens terug naar hun ‘ideale online democratische gedachtewisseling’, wat zich had afgetekend in verschillende vormen van een digitaal platform. In drie groepen inventariseerden ze wat de grootste uitdaging zou zijn voor het realiseren hiervan. Hierna tekende elke deelnemer de zes zo slecht mogelijke oplossingen voor die uitdaging. De slechtste oplossing maakte tegelijk duidelijk wat voor die drie groepen de belangrijkste goede oplossing zou zijn. Deze inzichten werden aan elkaar gepresenteerd, zodat deelnemers konden leren van elkaars belangrijkste inzichten. De dag werd afgesloten met een borrel. De inzichten uit deze en de eerdere Summer School worden geïnventariseerd en meegenomen naar de volgende Summer School.

Meld je aan voor de volgende Summer School op 19 juli:
Derde Summer School Lokale Digitale Democratie: Informatie is macht