Bestuurdersverenigingen politieke partijen

Bestuurdersverenigingen politieke partijen

Politieke partijen doen tijdens de kandidaatstellingsprocedure veel om de integriteit van hun volksvertegenwoordigers te waarborgen. Politieke ambtsdragers kunnen in de eerste plaats terecht bij zijn of haar politieke partij voor screening en integriteit. In het Nederlandse politieke stelsel zijn politieke partijen zelf verantwoordelijk voor het selecteren, voorbereiden en trainen van kandidaten voor hun functie als politieke ambtsdrager.

Kandidaatstellingsprocedure

Het screenen van geschikte kandidaten begint al voor het kandidaatstellingsproces, bij het opstellen van de functieprofielen. Hieruit wordt duidelijk naar welke kandidaat u op zoek bent en over welke kwaliteiten de kandidaat moet beschikken. Naast het opstellen van een goed profiel is het belangrijk om extra informatie in te winnen over de kandidaten. Denk hierbij aan een uitgebreid CV, opgave van nevenfuncties en het informeren bij referenten en informanten. Daarnaast kunt u de kandidaat ook vragen naar een Verklaring omtrent gedrag (VOG).

Formele stappen

In de statuten of het huishoudelijk regelement van de partij kunt u aandacht vragen voor integriteit door richtlijnen, voorschriften en maatregelen op te nemen over integer handelen. Bijvoorbeeld over het voorkomen van integriteitsschendingen, hoe je een schending zorgvuldig afhandelt en welke politieke functies onverenigbaar zijn met elkaar. Daarnaast kunnen partijen ook een gedragscode of integriteitsprotocol opstellen met daarin regels en richtlijnen over integriteit. Deze vloeien vaak voort uit de beginselen van de politieke partij en kunnen gaan over omgangsnormen, het melden van nevenfuncties en hoe de kandidaat met beloningen en vergoedingen omgaat. Een andere mogelijkheid is het instellen van een integriteitscommissie die toezicht houdt op het integriteitsbeleid van de partij, leden adviseert over integriteitsvragen en onderzoek doet naar (vermeende) melding van integriteitsschendingen.

Gemeenteraad

De gemeenteraden en Provinciale Staten kunnen daarnaast ook een bijdrage leveren om de integriteit te waarborgen. Tijdens het screenen van kandidaten kunnen ze het ‘geloofsbrievenonderzoek’ uitvoeren waarin wordt gekeken of de kandidaten voldoen aan de vereisten uit de Gemeentewet of de Provinciewet. Daarnaast is het belangrijk dat nevenfuncties van de kandidaat openbaar worden gemaakt om te kunnen beoordelen of een kandidaat geen onverenigbare functies vervult. Een risicoprofielgesprek kan bovendien inzicht geven in de integriteitsrisico’s van een kandidaat. Na de screening en voordat de leden aan de slag gaan, leggen zij de eed/belofte af. Bij het afleggen van de eed staat integriteit centraal en wordt gezworen of verklaard dat er aan niemand een gift of een gunst is beloofd. Vervolgens worden leden gewezen op verboden handelingen en zijn ze wettelijk verplicht om voor zichzelf en hun bestuurders een gedragscode vast te stellen. Raadsleden of Statenleden kunnen bij vragen over integriteit terecht bij de griffier.

Alle politieke partijen leveren tijdens de kandidaatstellingsprocedure zelf een bijdrage aan het waarborgen van integriteit. Voor specifieke vragen of verdere informatie kunt u terecht op de partnerpagina’s van de verschillende bestuurdersverenigingen van politieke partijen. Indien u geen lid bent van een landelijke partij, kunt u terecht bij het Kenniscentrum Lokale politieke partijen