Ministerie van Justitie en Veiligheid

Het ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV) zorgt voor de rechtsstaat in Nederland, zodat mensen in vrijheid kunnen samenleven, ongeacht hun levensstijl of opvattingen. JenV werkt aan een veiliger en rechtvaardiger samenleving door mensen rechtsbescherming te geven en waar nodig in te grijpen in hun leven.

Het goed kunnen functioneren van onze bestuurders is van fundamenteel belang voor onze democratische rechtstaat. Het is onacceptabel en zeer ernstig wanneer bestuurders te maken krijgen met bedreigingen, in het bijzonder bedreigingen waarbij zware intimidatiemiddelen als brandstichting en wapens worden gebruikt en burgemeesters genoodzaakt zijn om onder te duiken.

Voorkomen van bedreigingen

Het voorkomen van bedreigingen tegen bestuurders door het vergroten van de weerbaarheid van het bestuur en de inzet op de ondermijnende criminaliteit is natuurlijk het uitgangspunt. Bewustzijn van mogelijke lokale beïnvloeding en ondermijning is van belang bij het voorkomen daarvan. De tien Regionale Informatie Expertise Centrums (RIEC’s) en het Landelijke Informatie Expertise Centrum (LIEC) geven daarbij een belangrijke ondersteuning door middel van ondermijningsbeelden waardoor meer zicht wordt verkregen over de aard en omvang van ondermijnende criminaliteit. De minister van JenV is de coördinerend minister in de aanpak ondermijning. De versterking van de aanpak van georganiseerde, ondermijnende criminaliteit - samen met gemeenten, provincies en waterschappen - is een belangrijke missie van dit kabinet.

Stelsel bewaken en beveiligen

Als er toch sprake is van een ernstige bedreiging, dan is het van belang dat er passende beveiligingsmaatregelen worden getroffen op basis van de specifieke dreigingssituatie. NCTV/DB3 is namens de Minister van JenV beleidsverantwoordelijk voor het zogenaamde stelsel bewaken en beveiligen. Het doel van het stelsel is het voorkomen van (terroristische) aanslagen op personen, objecten en diensten. Het stelsel regelt ook op welke manier beveiligd wordt, als er sprake is van dreiging. Bij bewaken en beveiligen zijn veel partijen betrokken: politie, OM, lokale besturen, inlichtingen- en veiligheidsdiensten, ministeries en de NCTV.

Veiligheid is allereerst een eigen verantwoordelijkheid van personen en organisaties. In tweede instantie mag men rekenen op de werkgever. Is de dreiging echter zo groot dat personen of organisaties er op eigen kracht geen weerstand aan kunnen bieden, dan kan men een beroep doen op de overheid. Het eerste loket bij bedreigingen is altijd de politie. De verantwoordelijkheid voor beveiligingsmaatregelen van politieke ambtsdragers ligt primair bij de lokale overheid. De politie van de regio waar men woont is verantwoordelijk voor de feitelijke uitvoering ervan. In geval van bedreiging en beveiliging van een burgemeester adviseert de NCTV de bevoegde Hoofd Officier van Justitie over eventuele beveiligingsmaatregelen worden getroffen (omdat de betreffende burgemeester die toetsende rol niet kan vervullen in de driehoek).

Opsporing en vervolging

Daarnaast is het van belang dat er specifieke aandacht is voor opsporing en vervolging van bedreigingen tegen bestuurders. Een uniforme aanpak en behandeling van agressie en geweld tegen werknemers met een publieke taak is vastgelegd in de Eenduidige Landelijke Afspraken (ELA) voor politie en OM. Onderwerpen van deze afspraken zijn onder andere prioritaire afhandeling, eenduidige registratie, werkgeversaangifte, domiciliekeuze, schadeverhaal en een verhoogde strafeis (+200%).

Kamerbrieven

Daarnaast levert het ministerie van JenV een bijdrage aan het netwerk door de Tweede Kamer te informeren over onderwerpen als ondermijning en criminele beïnvloeding met onder andere de volgende Kamerbrieven: