Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Een integer en stabiel bestuur is beter in staat om de diensten te leveren waar inwoners recht op hebben. Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) ondersteunt het lokaal bestuur hierbij.

Het ministerie van BZK staat voor de vertegenwoordigers van onze democratie. Het is onacceptabel dat onze politieke ambtsdragers in het vervullen van hun publieke taak te maken krijgen met bedreigingen, intimidatie, fysiek geweld of integriteitsschendingen. Zeker als dit hun besluitvorming dreigt te beïnvloeden. Minister Ollongren zegt hierover: “Politieke ambtsdragers werken voor ons. Zij moeten open in de samenleving kunnen staan, het debat vrij kunnen voeren en hun taken zonder dwang of angst kunnen uitoefenen.” Daarom heeft het ministerie van BZK in 2017 het Netwerk Weerbaar Bestuur geïnitieerd. Het ministerie vervult daarin een faciliterende rol.

Handreikingen en risicoanalyse integriteit

Het ministerie van BZK stimuleert en ondersteunt gemeenten, provincies en waterschappen bij hun inspanningen om de bestuurlijke integriteit te versterken. De primaire verantwoordelijkheid voor integriteit ligt bij gemeenten, provincies en waterschappen afzonderlijk, maar vóór alles bij elke ambtsdrager persoonlijk. Het ministerie van BZK heeft samen met de koepels IPO, VNG en Unie van Waterschappen de Handreiking integriteit van politieke ambtsdragers (2016) ontwikkeld. Deze handreiking bevat de modelgedragscodes voor volksvertegenwoordigers en (dagelijkse) bestuurders en geldt bij gemeenten, provincies en waterschappen als leidraad. Het ministerie van BZK biedt daarnaast de Handreiking integriteitstoetsing voor kandidaten voor decentrale politieke partijen. Deze handreiking dient de kwaliteit van de integriteitstoetsing van kandidaten voor volksvertegenwoordigende en bestuurlijke functies te verbeteren. Tot slot biedt het ministerie van BZK de risicoanalyse integriteit (i.w.). Deze risicoanalyse geldt, op het gebied van integriteit, als algemene toets voor mogelijke kwetsbaarheden.

Ondersteuning op veiligheid

Het ministerie van BZK zet zich daarnaast ook in voor de veiligheid van politieke ambtsdragers en hun gezin. Dit doet het ministerie door het tegengaan van ondemocratische beïnvloeding, het versterken van de preventief-bestuurlijke aanpak van ondermijning, het vergroten van de weerbaarheid van politici en het versterken van ondermijningsgevoelige werkprocessen binnen gemeenten.

  • Impuls weerbaar bestuur. In het kader van het Interbestuurlijk Programma heeft het ministerie van BZK in het najaar van 2018 een financiële impuls beschikbaar gesteld voor gemeenten. De impuls is bedoeld voor (innoverende) initiatieven die bijdragen aan de opgaven rond weerbaar bestuur. Ongeveer 24 gemeenten doen hieraan mee.
  • Starterspakket veiligheid burgemeesters. Het ministerie heeft een Starterspakket veiligheid burgemeesters voor beginnende burgemeesters opgezet. Hieronder valt onder andere de woningscan en een gesprek met een vertrouwenspersoon.
  • Ondersteuningsteam en contactpunt Weerbaar Bestuur. Het ministerie van BZK vindt het belangrijk dat bedreigde politici snel en naar behoefte ondersteund worden en draagt daar samen met de netwerkpartners aan bij. 

Publicaties

Daarnaast levert het ministerie van BZK een bijdrage aan het netwerk door de Tweede Kamer te informeren over nieuwe en lopende activiteiten en informatie door onder andere de volgende publicaties: