Meer democratie met digitale tools? Ja graag!

Datum 14-01-2019

‘Wat als we … democratie kunnen verlevendigen met digi-democratie … mensen die zich nooit laten horen, in staat kunnen stellen om dit nu wel te doen … een digitale democratie kunnen ontwerpen die de sociale cohesie versterkt.’ Vanuit dit soort dromen voor digitale democratie bundelden verschillende gemeenten en het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties op 20 december hun krachten. Het eindresultaat: bruikbare ervaringen, ambitieuze ideeën en concrete acties om hieraan een vervolg te geven.

Behalve het benoemen van de dromen bedachten de deelnemers ook zoveel mogelijk redenen waarom het niet zou lukken. Bijvoorbeeld ‘te verschillende ambities’ of te veel focus op tools’ of ‘gebrek aan geld of capaciteit’.  Verder inventariseerden de aanwezigen met elkaar welke gezamenlijke waarden (zoals deelbaarheid of voor iedereen toegankelijk) nodig zijn om aan de slag te gaan.

Inspiratie uit bestaande ervaringen

Een aantal gemeenten is al aan het experimenteren met digitale democratie, waaronder Den Haag en Amsterdam. David Bos vertelde over grote ontwikkelingen zoals de energietransitie en de omgevingswet, die juist ook voor digitale participatie kansen bieden. 

In het project ‘Duinoord Begroot’ gaat Den Haag experimenteren met digitale participatie. Via onder andere een digitale tool kunnen bewoners van Duinoord straks beslissen over de besteding van €30.000 in hun wijk.

Den Haag heeft zich laten inspireren door het Amsterdamse West Begroot, waarin bewoners een budget van €300.000 mogen besteden in hun stadsdeel. Amsterdam deelde ook haar digitale begrotingstool met Den Haag.

Deze begrotingstool is een van de ‘legoblokjes’ van Open Stad, een innovatieteam van gemeente Amsterdam dat op maat digitale participatietools ontwikkelt. Programmamanager May-Britt Jansen vertelde over de verschillende tools van Open Stad, afhankelijk van onder andere de projectfase, de bewoners en de locatie. Het is begonnen met kleine initiatieven zoals de inrichting van een plein. Nu zijn ook grote projecten ontwikkeld als De Stem van West.

Ideeën en wensen verzamelen

Na deze gezamenlijke input van ervaringen, dromen en valkuilen brainstormden de deelnemers in subgroepjes over de 3 onderwerpen:

  • Mens en gedrag: over de behoeften van bewoners en ambtenaren aan digitale participatie
  • Regie en beheer: over intergemeentelijke ontwikkeling, organisatie en financiering
  • Data en techniek: over de werkbaarheid van tools en de herbruikbaarheid in meerdere gemeenten

Over elk van deze onderwerpen brachten de deelnemers veel ideeën en wensen in. Deze zijn verzameld door de begeleiders van elke subgroep en zullen door een zgn. ‘schrijfgroep’ worden uitgewerkt. 

Anne Hooiveld, gemeente Utrecht: ‘‘Het was heel waardevol om eens met andere gemeenten na te denken over digitale democratie en hoe je dat vorm kunt geven. We zijn als gemeenten allemaal heel anders, maar zien ook veel dezelfde uitdagingen en dezelfde kansen. Het werkt enthousiasmerend om onze dromen met elkaar te delen en om ook echt tot concrete vervolgstappen  te komen.’’ 

Vervolgstappen? Ja. Maar hoe?

Bij de gezamenlijke afsluiting was duidelijk dat er veel enthousiasme was om verder te gaan met deze samenwerking over digitale democratie. Samenwerking die verder gaat dan kennis delen en echt inzet op samen ontwikkelen en hergebruik van tools.  Het ministerie van BZK juicht deze bundeling van krachten toe en gaat met een klein groepje deelnemers aan de slag om een vervolg voor te bereiden.

Meer weten?

Wil je meedenken over deze intergemeentelijke samenwerking? Of wil je meedenken over de toepassing van digitale democratie in onze gemeente? Neem dan contact op met Koos Steenbergen via koos.steenbergen@minbzk.nl of 06 - 11 10 48 80.