Lokale Digitale Democratie

De digitalisering gaat steeds sneller en brengt verschillende uitdagingen met zich mee voor de lokale democratie. Het ministerie van BZK is verantwoordelijk voor het democratisch bestel en ondersteunt lokale overheden bij het inspelen op de kansen én risico’s die door de technologische ontwikkelingen ontstaan. 

Vanuit Democratie in Actie wordt gewerkt aan een inclusieve en veilige lokale digitale democratie. Eén waarbij de techniek ondersteunend is aan het verwezenlijken van democratische uitgangsprincipes.

Lokale Digitale Democratie

De prioriteit Lokale Digitale Democratie richt zich op het toerusten van alle spelers in de lokale democratie om hun rol te kunnen vervullen in het digitale tijdperk. Er zijn drie hoofddoelstellingen opgesteld die daaraan bijdragen.

Instrumentarium

Het in gebruik nemen van online participatieplatforms, waarmee inwoners op een innovatieve en laagdrempelige wijze bij beleid betrokken worden, ligt op dit moment buiten het bereik van de meeste gemeenten in Nederland. Digitale participatie-instrumenten die gericht zijn op het betrekken van inwoners bij beleids-en besluitvorming worden uitgetest, onderzocht en opgeschaald.

Informatievoorziening

Raadsinformatiesystemen werken, door de beperkte doorzoekbaarheid, toegankelijkheid en herbruikbaarheid van informatie, niet naar wens. Er wordt gewerkt aan het laagdrempelig toegankelijk en herbruikbaar maken van de informatiestromen die aanwezig zijn binnen het democratische proces. Ook ondersteunen we met het organiseren van het digitaliseren van processen van de gemeenteraad. Bijvoorbeeld het debat over digitalisering, het ondersteuningsaanbod en digitaal vergaderen.

Inzicht

Bij het inzetten van een digitaal participatie instrument komt veel kijken. Dit vergt een uitgekiend (politiek en ambtelijk) proces. Kennis en kunde hieromtrent is nog verre van wijdverspreid. Er wordt ingezet op het duurzaam vergroten van de kennis en het bewustzijn over de impact van digitalisering op het democratische proces bij verschillende decentrale overheden.

Een brede netwerkaanpak

Op de Dag van de Lokale Democratie, 16 november 2018, is een lerend netwerk van gemeenten, beroeps- en belangenverenigingen, private partijen en het ministerie van BZK van start gegaan. Met als doel samen de kansen en belemmeringen van digitalisering te onderzoeken, innovatieve praktijken te stimuleren en elkaar te ondersteunen in het leerproces. Op dit moment vinden deze activiteiten plaats in 2 coalities: de Proeftuin Lokale Digitale Democratie en het Kennisnetwerk Lokale Digitale Democratie. 

Kennisnetwerk Lokale Digitale Democratie

Het kennisnetwerk onderzoekt de impact van digitalisering op de lokale democratie in praktijk. De principes van co-design staan hierbij voorop: dankzij de verschillende perspectieven en ervaringen van deelnemers in het netwerk, leren en ontwerpen we samen handelingsperspectieven. In het afgelopen half jaar zijn digitale trends geïnventariseerd, vragen vanuit het netwerk opgehaald en getest op de netwerkbijeenkomst van 24 april. De vraag hoe digitalisering de rol van raadsleden, bestuurders, ambtenaren, inwoners en journalisten beïnvloedt en verandert bleek het meest urgent.

De Raad voor het Openbaar Bestuur heeft daarnaast, op verzoek van BZK, onderzoek gedaan naar de kansen en risico’s van digitalisering voor onze democratie. Het advies dat in mei is verschenen komt aan bod tijdens de Summer Schools.

Proeftuin Lokale Digitale Democratie

Het doel van de proeftuin Digitale Democratie is een grotere betrokkenheid van inwoners bij lokaal beleid creëren met het gebruik van open source digitale participatietools.  Bewoners willen graag meer directe invloed op politiek en besluitvorming. En gemeenten zoeken juist naar manieren om meer mensen bij de democratie te betrekken.
 
Binnen de Proeftuin Digitale Democratie gaan gemeenten samen aan de slag om met (open source) participatietools bewoners meer directe invloed te laten uitoefenen op beleid en besluitvorming.
 

Ben je geïnteresseerd en wil je meer weten?

Toolkit: aan de slag!

Bekijk de toolkit hieronder, met nuttige handreikingen, onderzoeken en best practices om het digitale democratieproces in jouw gemeente te helpen opstarten.

Startpagina van de toolkit (Toolkit: aan de slag!):

Oriënteren:

Opstarten:

Projectteam en draagvlak:

Projectorganisatie: volgt

Tooling: keuze, installatie en inrichting:

Consul:

Monitoren, evalueren en leren: volgt

Het is nog steeds mogelijk deel te nemen aan de proeftuin. We verwelkomen enthousiaste gemeenten die zich bij het netwerk aansluiten en projecten willen opstarten graag!