Digitale tentoonstelling ‘Meedoen in de lokale democratie’

Vanaf donderdag 11 juni 2020 is in de Kennisbank Openbaar Bestuur de nieuwe digitale tentoonstelling Meedoen in de lokale democratie online te zien. Deze expositie over de lokale democratie in de afgelopen 75 jaar is samengesteld door gelegenheidscurator Liesbeth Spies, burgemeester van Alphen aan de Rijn. Zij opende de tentoonstelling met een korte toelichting vanuit de raadszaal van haar gemeente.

Ontwikkeling van burgerparticipatie
Een van de grootste veranderingen binnen de lokale democratie in de afgelopen 75 jaar is wie er in die lokale democratie meedoen. Voor zowel groepen als individuen is de lokale democratie sinds 1945 veel toegankelijker geworden. Deze toegenomen inclusiviteit heeft een interessante ontwikkeling doorgemaakt die we in de tentoonstelling toelichten via beelden, verhalen en gesprekken.

Zo zijn in de afgelopen 75 jaar ook mensen van buiten de representatieve democratie in de lokale democratie gaan meedoen. De urgentie en de mogelijkheden voor inwoners om zelf te participeren, zijn daarbij enorm toegenomen. De kiem van deze toename ligt in de democratiseringsgolf van de jaren zestig. Toch neemt de groeiende deelname pas aan het begin van de jaren negentig echt duidelijke vormen aan, vooral aangewakkerd door de dramatisch lage verkiezingsopkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen in 1990. Het denken over de lokale democratie beperkt zich dan nog tot referenda en inspraak bij beleidsontwikkelingen.

Na de millenniumwisseling wordt het denken over burgerparticipatie volwassener. Ook gaat dan de vraag leven hoe deelname door burgers kan worden gestimuleerd. Halverwege het vorige decennium bereikt deze ontwikkeling een hoogtepunt als vooral wordt ingezet op de participatieve en maatschappelijke democratie; even lijkt het alsof de representatieve democratie er niet meer toe doet. Vandaag de dag zien we dat de discussie over burgerparticipatie in haar verschillende verschijningsvormen meer in evenwicht wordt gevoerd met die representatieve democratie. Oftewel: burgerparticipatie als aanvulling op de representatieve democratie.