Eerste Ontwerpsessie Democratie in Actie Utrecht

Datum 18-06-2018

Donderdag 14 juni vond de eerste van zes ontwerpsessies van ‘Democratie in Actie’ plaats. Dit nieuw te vormen programma wordt gebouwd op de input die uit de ontwerpsessies wordt opgehaald. Democratie in Actie is een programma van de VNG, het ministerie van BZK en de beroeps- en belangenverenigingen van raadsleden, burgemeesters, wethouders, gemeentesecretarissen en griffiers. Het credo is dan ook “een programma van, voor gemeenten en door gemeenten”.

De afgelopen collegeperiode is er actief geëxperimenteerd en geïnnoveerd met nieuwe vormen van democratie op lokaal niveau. Hier zijn een aantal gemeenten voortvarend mee aan de slag gegaan en daar staat versterking van de lokale democratie inmiddels op de agenda.
“Nu is het tijd om naast deze koplopers ook het peloton aan gemeenten mee te krijgen”, stelt kwartiermaker Frank Speel. Door middel van de ontwerpsessies wil het team van ‘Democratie in Actie’ inzicht krijgen in de democratische opgaven van gemeenten. Voor welke dilemma’s staat men en waar is behoefte aan?
Bij de ontwerpsessie in het Stadskantoor in Utrecht waren raadsleden, wethouders, ambtenaren, bewoners en professionals bijeen uit verschillende gemeenten. Er waren delegaties uit Leusden, Zeist, de Ronde Venen, maar ook uit Groningen. In een voorstelronde kon iedereen zijn of haar grootste democratische uitdaging pitchen. Op basis van deze pitches werden drie thema’s gekozen die aan gesprekstafels werden verdiept:

Inclusie

De kern van democratie is het gegeven dat iedereen kan meedoen. Toch zijn sommige doelgroepen beter vertegenwoordigd dan anderen. De welbekende participatie-elite van autochtone hoger opgeleiden bijvoorbeeld. Hoe ga je als de gemeenteraad om met inclusie? Wat doe je met groepen die niet automatisch van zich laten horen?

De rol van de raad

De gemeenteraad krijgt in toenemende mate te maken met nieuwe vormen van democratie. Dit vraagt een andere opstelling en handelingswijze van de raad. Bijvoorbeeld bij participatieve vormen zoals een burgerpanel dat intensief meepraat en adviseert met een besluit. Welke rol speelt de gemeenteraad in zo’n situatie: kadersteller, volksvertegenwoordiger of toch vooral bewaker van de kwaliteit van het democratische proces? En hoe vul je die rol in?

Burgerinitiatieven (Right to Challenge)

Inwoners hebben zich de afgelopen jaren steeds professioneler weten te organiseren. Hiermee groeit ook de vraag naar meer zeggenschap voor deze initiatieven, of zoals het in het regeerakkoord wordt genoemd ‘Right to Challenge’. Dit vraagt een bepaalde responsiviteit van de lokale overheid.

Als intermezzo presenteerde griffier Max Vermeulen van de gemeente Geldermalsen zijn casus. Per 1 januari gaat Geldermalsen samen met twee andere gemeenten. Vanaf dat moment moet de gemeenteraad 26 dorpen zien te bedienen. Vermeulen liet zien op welke wijze de dorpen bij de besluitvorming in de raad worden betrokken. Zijn conclusie: “Laat het woord aan de dorpen. Ze zijn vaak al goed georganiseerd. Sluit daar als raad bij aan”.

Bent u raadslid, wethouder, burgemeester, ambtenaar of betrokken bewoner en wilt u ook bij een van deze ontwerpsessies zijn? Dat kan! Schrijf u in via de link hiernaast voor de ontwerpsessie in Haarlem, Arnhem, Venlo, Assen of Breda.