Digitaal bruggen slaan tussen ouderwetse en nieuwe democratie

Datum 26-06-2019

Wat kunnen we leren van digitale participatie-experimenten? Deze vraag stond 21 juni centraal tijdens de eerste Summer School van het kennisnetwerk Lokale Digitale Democratie in Amsterdam. In co-designsessies gingen deelnemers aan de slag met het ontwerpen van hun ideale besluitvormingsproces, die door een ervaringsdeskundige jury werden beoordeeld en van advies voorzien.

Summer Schools

De Summer School is de eerste in een reeks van vier; op 5 en 19 juli en 29 augustus volgen de overige sessies (aanmelden is nog mogelijk!) waarin wordt onderzocht wat de kansen en belemmeringen van digitalisering zijn voor de verschillende rollen in de lokale democratie. Deze eerste sessie stond in het teken van ‘Digitaal bruggen slaan’. De nadruk werd hierbij gelegd op nieuwe vormen van democratische besluitvorming, de verbinding tussen digitale participatieplatforms en de gemeenteraad en wat we kunnen leren van de huidige experimenten op dit gebied. De gemeente Amsterdam trad tijdens deze eerste  Summer School op als host.

Broodnodig

“Onze democratie is ouderwets”, aldus inleider Ger Baron, Chief Technology Officer van de gemeente Amsterdam. “Tenminste als je het vanuit digitaliseringsperspectief bekijkt.” In zijn inleiding stond hij stil bij de invloed van digitalisering op de democratie. “Lokale digitale democratie is broodnodig”, aldus Baron. “Het is een vernieuwing die past bij deze tijd”.

“Wat als we opnieuw kunnen beginnen?”

Aan de hand van een casus rondom een fietsbrug in Haarlem gingen deelnemers in twee groepen aan de slag met hun ideale besluitvormingsproces: representatief én participatief, analoog én digitaal. De sessie volgde hierbij de principes van co-design, wat betekent dat deelnemers zelf aan de slag gaan, ideeën uitwisselen en handelingsperspectieven ontwerpen. Alle deelnemers kregen een rol toegewezen van waaruit ze deelnamen aan de ontwerpsessie: raadslid, bestuurder, ambtenaar, journalist of inwoner. Aan de hand van de vraag ‘Wat als we opnieuw kunnen beginnen?’ ontwierpen ze hun plannen.

Dragons’ den

Naar het voorbeeld van het televisieprogramma Dragons’ den werden de ideeën door een deskundige jury beoordeeld. May-Britt Jansen (programmamanager Open Stad van de gemeente Amsterdam), Job Kantelberg (projectleider Digitale Democratie van de gemeente Enschede en deelnemer aan de Proeftuin Lokale Digitale Democratie) en Douwe Schmidt van de campagne Tada vormden samen de Dragons’ den. Zij reflecteerden op de ideeën, deelden hun eigen ervaringen en gaven advies aan de deelnemers.

“Heb je hier ook aan gedacht?"

Na de lunch bood Douwe Schmidt inzicht in de verhouding tussen de voortschrijdende digitalisering en fundamentele waarden. Aan de hand van enkele voorbeelden uit de praktijk werden verschillende ethische dilemma’s naar voren gebracht, wat de nodige discussie in de zaal en stof tot nadenken gaf. Met nieuwe inzichten namen de deelnemers deel aan de tweede ontwerpsessie: heb je hier ook aan gedacht? Wederom gingen de deelnemers aan de slag met hun ideale besluitvormingsproces. Ditmaal met de opdracht om waarden te expliciteren, ethische dilemma’s in beeld te brengen en keuzes te maken.
Na afloop van de tweede ontwerpsessie werden de ideeën nogmaals gepresenteerd aan de Dragons’ den. Zo konden beide groepen leren van elkaars belangrijkste inzichten. De dag werd afgesloten met een borrel. De inzichten van de deelnemers zijn geïnventariseerd en worden meegenomen naar volgende Summer Schools.